A. Inleiding
Zoals we reeds opmerkten in het vorige hoofdstuk, vormen Openbaring 14 en 15 een eenheid. Die leiden de laatste serie oordelen in die hoge God in de Eindtijd over deze wereld zal afroepen. We zijn dan aangekomen in de laatste weken of dagen van de tweede helft van de Grote Verdrukking (zie: Schema Aflevering 5). De scènes die Johannes getoond worden, vinden zowel in de hemel als op aarde plaats en zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
B. Een Kort Overzicht van Openbaring 14 en 15
Openbaring 14:1 opent met een beschrijving van het Lam – dat is Jezus Christus – die samen met de 144.000 op de berg Sion staat, dus dichtbij de nieuwgebouwde Tempel in Jeruzalem. Vermoedelijk staan ze daar om uit te zien naar de komst van de Sjechinah van Jahweh (de Heerlijkheid van de HEERE) die aanstaande is. De Bijbel spreekt maar over één wederkomst, dus is Jezus Christus dan al aangekomen op de Olijfberg (Zacharia 14:2) en heeft Hij zich kort daarna naar de berg Sion begeven. Nadat Johannes dit tafereel op aarde gezien heeft, wordt hij meegenomen in een nieuw visioen; nu in de hoge hemel, de woonplaats van God.
In Openbaring 14:2 hoort Johannes een geluid van geweldige watermassa’s of machtige donderslagen in de hemel. Dat is nogal een abrupte verandering ten opzichte van vers 1 die per definitie een reden moet hebben. En die is er ook, want aldus wordt een indrukwekkend openingssignaal 1) gegeven als inleiding voor de laatste zeven oordelen en die overtreffen alle voorgaande oordelen in uitwerking. Vervolgens worden Johannes de voorbereidselen in de hemel getoond die tot de uitvoering van die oordelen leiden. Tevens zien we daar de Messias, Jezus Christus, kort voordat Hij op de wolken vertrekt uit de hemel (Openbaring 14:14-16).Openbaring 15 toont ons dus de slotscènes in de hemel vóór de grote finale.
Het donderende geluid wijst wellicht ook op de komst van de Heerlijkheid des HEEREN naar de aarde die in bedekte termen ook in Openbaring 15:4-8 beschreven word.
1) Het ligt wel voor de hand dat het geluid van geweldige watermassa’s of machtige donderslagen (Openbaring 14:2) het Teken, Groot en Wonderbaar van Openbaring 15:1 luister bijzetten.
C. Het Hof van Jahweh
Openbaring 15 toont ons beelden over gebeurtenissen die van groot belang zijn voor de mensheid. Die vinden plaats aan het hof van God in de hemel. Elk van de zeven aartsengelen ontvangt grote macht van God, gesymboliseerd door een schaal die gevuld is met een vreselijk oordeel. Daar krijgen ze ook de opdracht van God die oordelen op aarde ten uitvoer te brengen. (Openbaring 16).
D. De Details Geven Helderheid
Openbaring 15 is niet moeilijk te verklaren. Dat lijkt nogal tegenstrijdig met de vrij mistige verslaggeving zoals we die in veel commentaren van Openbaring vinden, maar in deze verklaring zijn de problemen uit de weg geruimd door de vele details die we uit de grondtekst opdiepten. Die verschaffen helderheid.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 1a: Toen verscheen mij in een visioen een soortgelijk Teken, Groot en Wonderbaar:
Na de scènes aan het hof van de hoge God die Openbaring 14 schetst, gaat de profetie verder met een nieuw visioen in de hemel. Johannes ziet een derde teken. Opvallend is dat dit teken belangrijker is dan de vorige twee. Het eerste wordt een Groot Teken genoemd (Openbaring 12:1); het tweede een daaraan Verbonden Teken (Openbaring 12:3 – dus een Teken dat door het eerste is veroorzaakt). Het derde wordt soortgelijk genoemd (is dus verbonden met de eerste twee tekens) en tevens Groot en Wonderbaar genoemd. Het derde Teken is dus de belangrijkste van de drie en het betreft de hemelse vergadering, waarbij de zeven aartsengelen het bevel ontvangen om de laatste oordelen uit te voeren. We mogen aannemen dat daarin ook het vertrek uit de hemel van de Heerlijkheid des HEEREN inbegrepen is. Het is een gebeurtenis van groot belang in de Raad Gods die tot de stichting van het Messiaanse Rijk leidt.
Vers 1b: Zeven engelen werden de laatste zeven plagen toevertrouwd,
De zeven aartsengelen treden ook hier als eenheid op. Zij worden aangewezen om de laatste zeven plagen uit te voeren. De macht die zij daarvoor nodig hebben, is ongehoord. Die bezitten zij van nature niet, maar die wordt hen door de hoge God gegeven (vers 7).
Vers 1c: want daarmee wordt de toorn van God voleindigd.
De laatste zeven plagen vormen de afsluiting van de serie oordelen van de hoge God over deze aarde. Die begonnen aan het begin van de tweede helft van de Grote Verdrukking; mede naar aanleiding van het beeld van het Beest dat Satan tot leven wekte.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 2a: Ook zag ik iets dat leek op een transparante zee vermengd met vuur.
Johannes wordt een blik gegund in Gods woonplaats (de hemelse tempel) en daar ziet hij de troon (of: troonwagen) en daarop de Heerlijkheid van Jahweh (Heerlijkheid van de HEERE). Hij zag die al eerder, namelijk in Openbaring 4:6. De troonwagen rust op een doorzichtig plateau dat op het kristalheldere water van de zee lijkt, maar toch een vaste substantie is. Glas is het niet, want het is doorschoten met vuur. Het betreft goddelijk vuur en dat heeft een bijzondere eigenschap. Gewoon vuur kan de ziel van een mens namelijk niet doden; evenmin hemelse wezens. Dat kan Goddelijk vuur wel.
Vers 2b: En degenen die overwonnen – die afstand namen van het beest, afstand namen van zijn beeld en afstand namen van zijn merkteken, ja afstand namen van het getal van zijn naam – stonden aan de rand van de transparante zee; hen waren de lieren van de hoge God toebedeeld.
Degenen die overwonnen, zijn de martelaren uit de Grote Verdrukking die door de Antichrist en zijn trawanten gedood werden. Openbaring 7:9 spreekt van een grote menigte die niemand tellen kon, uit elke natie, stammen, volken en talen. Ook in dat vers staan zij vóór de hoge troon van God.
De martelaren worden geëerd, want zij weerstonden de dwang van Satan en de Antichrist en weigerden het beeld van het Beest te aanbidden of zijn merkteken te aanvaarden. Hun loon is groot in de hemel, want zij verkeren in de nabijheid van God en brengen Hem daar muzikaal hulde op ‘Goddelijke’ lieren.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 3: Zij zongen het lied van Mozes, de dienstknecht van de hoge God, dat ook het lied van het Lam is met de aankondiging: Groot en wonderbaar zijn Uw werken, Heer, hoge God, dé Almachtige. Rechtvaardig en waarachtig zijn Uw wegen, Gij – de hoge Koning van de heiligen.
Het hemelse zangkoor is samengesteld uit martelaren die uit de Grote Verdrukking komen (Openbaring 7:9 – een grote menigte die niemand tellen kon). Het lied van Mozes en het Lam vinden we in Psalm 103. Nergens wordt de overwinning van God – Die een eind maakt aan het bewind van Satan en Jezus Christus tot koning van het Messiaanse Rijk uitroept, in Jeruzalem – zo prachtig beschreven als daar. Deze gebeurtenis is zo belangrijk dat onze keuze van dit lied een bredere onderbouwing vereist.
_________________________________________________________________________________________________
Excurs 1: Het Lied van Mozes en het Lam
Er is verre van eenstemmigheid onder verklaarders of hier sprake is van één of twee liederen. Als we voor
twee liederen kiezen, dan wordt Mozes als gelijkwaardig neergezet aan Jezus Christus. Dat strijdt met de geest van de Bijbel. We moeten dus verder zoeken.
Er bestaan drie liederen van Mozes in de Bijbel. De eerste vinden we in Exodus 15:1-19, de tweede in Deuteronomium 32:1-43, de derde in Psalm 90. Alle drie liederen lenen zich niet als overwinningslied op Gods grote daden; ze zijn te beperkt van strekking.
A. Exodus 15:1-19 bezingt de overwinning op de Farao met zijn leger en heeft een plaatselijke strekking. Als we dat betrekken op de overwinning van God op het kwaad – toch de belangrijkste gebeurtenis in de heilsgeschiedenis – dan moet deze tekst uit Exodus sterk allegorisch ‘vertimmerd’ worden om die betekenis er in te kunnen leggen.
B. Deuteronomium 32:1-43 is nog minder geschikt. Het is een afscheidsrede van Mozes aan het volk Israël die een stuk onderwijzing inhoudt, prozaïsch verpakt en grotendeels naar de toekomst verwijzend – ongeschikt dus.
C. Psalm 90 gaat over Gods trouw en de vergankelijkheid van de mens – ook ongeschikt.
De grondtekst spreekt over: tēn ōldēn; dat betekent: hét lied. Nemen we de functie van het demonstratief lidwoord hét mee, dan zoeken we een lied met de volgende kenmerken:
A. Een bijzonder lied dat aan gelovigen bekend zou kunnen zijn.
B. Dat lied dient de overwinning van God op het kwaad te bezingen.
C. In dat lied dienen Mozes én Jezus Christus op te treden.
Bestaat een dergelijk lied in de Bijbel? Ja en dat is Psalm 103, waarvan de inhoud perfect bij deze gelegenheid past. Het is een lied van David – inderdaad, niet van Jezus –, maar David treedt vaak typologisch op voor Jezus Christus en dat is in Psalm 103 ook het geval. De tekst maakt overduidelijk dat zijn spreken daar profetisch is, want de inhoud overstijgt elke situatie rond koning David verre.
In Psalm 103 neem David de rol van de komende Messias op zich. De naambetekenis van David – de Geliefde – is daarin op z’n minst een extra aanwijzing.
A. Psalm 103: Triomflied van de Overwinning van God
Psalm 103 wordt, gezien het opschrift, aan koning David toegekend. Wie echter de inhoud zorgvuldig leest, merkt al gauw dat hier iemand van een hogere orde spreekt. Iemand die een middelaar voor zijn volk is of beter: dé Middelaar. Spreekt David door de Geest voor zijn grote Zoon? Ja, want hier is sprake van een universele profetie die het volk Israël ontstijgt en alle gelovigen op aarde in de Eindtijd aanspreekt. De profetie spreekt namelijk van alle onderdrukten (vers 6) en over wie Hem vrezen (vers 11, 13 - universeel) en alle plaatsen van Zijn heerschappij (vers 22). Het is een triomflied op de overwinning van God.
B. Universele Aanwijzingen
De verwijzingen naar het toekomstige Messiaanse Rijk in Psalm 103 zijn vele, zoals:
A. God vergeeft in het tegenwoordige heden niet alle ongerechtigheid (in vers 3a wel); dat doet het bloed van Jezus Christus bij ons sterven. Wij leven in het ‘heden van de genade’.
B. Ook geldt in onze tijd nog niet: Hij geneest al uw ziekten (vers 3b – dat gebeurt pas in het Messiaanse Rijk).
C. Nooit is de mensheid van het verderf verlost (vers 4a) en verzadigd van het goede (5a); in het Messiaanse Rijk gebeurt dat wel.
D. Wordt onze jeugd heden vernieuwd als die van een arend (5b), nee toch. Echter, in het Messiaanse Rijk zullen mensen nauwelijks ouder worden.
E. Dan doet Jahweh ook recht aan alle onderdrukten (6b) en ontfermt Hij zich over Zijn kinderen – dat zijn alle mensen die Hem vrezen (13).
F. En in vers 19-22 wordt de gehele aarde, alle engelen, ja al Gods dienaren toegesproken in een Messiaanse context.
Het lied van Mozes en het Lam is het triomflied over de overwinning van God over het kwaad. Dat is een geweldig toekomstperspectief. Dat de naam David de betekenis draagt van Geliefde, is slechts de kers op de taart – ten overvloede. C. We geven geheel Psalm 103 (HSV):
Van David
1 Loof de HEERE, mijn ziel, en al wat in mij is, Zijn heilige Naam.
2 Loof de HEERE, mijn ziel, en vergeet niet een van Zijn weldaden.
3 Die al uw ongerechtigheid vergeeft, Die al uw ziekten geneest,
4 Die uw leven verlost van het verderf, Die u kroont met goedertierenheid en barmhartigheid,
5 Die uw mond verzadigt met het goede, uw jeugd vernieuwt als die van een arend.
6 De HEERE doet rechtvaardige daden en recht aan alle onderdrukten.
7 Hij heeft aan Mozes Zijn wegen bekendgemaakt, aan de nakomelingen van Israël Zijn daden 1).
8 Barmhartig en genadig is de HEERE, geduldig en rijk aan goedertierenheid.
9 Hij zal niet voor altijd ter verantwoording roepen, niet voor eeuwig handhaaft Hij Zijn toorn.
10 Hij doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheden.
11 Want zo hoog de hemel is boven de aarde, zo is Zijn goedertierenheid machtig over wie Hem vrezen.
12 Zo ver het oosten is van het westen, zo ver heeft Hij onze overtredingen van ons gedaan.
13 Zoals een vader zich ontfermt over zijn kinderen, zo ontfermt de HEERE Zich over wie Hem vrezen.
14 Want Híj weet wat voor maaksel wij zijn en blijft bedenken dat wij stof zijn.
15 De sterveling – zijn dagen zijn als het gras, als een bloem op het veld, zo bloeit hij.
16 Wanneer de wind erover is gegaan, is hij er niet meer en zijn plaats kent hem niet meer.
17 Maar de goedertierenheid van de HEERE is van eeuwigheid en tot eeuwigheid 2) over wie Hem vrezen. Zijn gerechtigheid is voor de kinderen van hun kinderen,
18 voor wie Zijn verbond in acht nemen en aan Zijn bevelen denken om ze te doen.
19 De HEERE heeft Zijn troon in de hemel gevestigd, Zijn Koninkrijk heerst over alles.
20 Loof de HEERE, u, Zijn engelen, sterke helden, die Zijn woord uitvoeren, gehoorzaam aan het woord dat Hij spreekt.
21 Loof de HEERE, al Zijn legermachten, dienaren van Hem, die Zijn welbehagen doen.
22 Loof de HEERE, al Zijn werken, op alle plaatsen van Zijn heerschappij. Loof de HEERE, mijn ziel!
Een mooier triomflied op de overwinning van de hoge God is niet te bedenken.
NB 1: 1) Psalm 103 overspant de heilsgeschiedenis vanaf Mozes, toen de Thora (= Zijn wegen – vers 7a) aan Israël gegeven werd (vers 7b) tot en met het Messiaanse Rijk.
NB 2: 2) Letterlijk vertaald: voor/over lange tijd en voor zover is van (die) lange tijd. Of wel: Voor zover dat Messiaanse Rijk duurt. Het is zeer onwaarschijnlijk dat hier de eeuwigheid bedoeld wordt.
NB 3: Hier ontstaat de opvallende tegenstelling van een kortlevende sterveling – vers 15 en 16 – en het kind van God (alle mensen die Hem vrezen – 17b) die dankzij Gods goedertierenheid (vers 17a) een lang leven in het Messiaanse Rijk ontvangt (17c).
NB 4: Helaas is nu Gods koninkrijk nog beperkt tot de hemel. Als Satan verslagen is en opgesloten zal de hoge God Koning over alles zijn (19b) en Jezus Christus Zijn stadhouder.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 4: Wie zou Ú niet vrezen, o Heer en Uw Naam niet prijzen? Want alleen Ú bent heilig. Dienten- gevolge zullen alle volken komen en Ú aanbidden voor Uw aangezicht; immers Uw rechtmatige oordelen zijn tot uitvoering bevolen.
Met dit vers wordt de profetie van Psalm 86:9-10 (HSV) vervuld. Daar staat:
9 Al de heidenvolken 1), die U gemaakt hebt, Heere, zullen komen, zich voor Uw aangezicht neerbuigen 2) en Uw Naam eren.
10 Want U bent groot en doet wonderen, U bent God, U alleen.
En de profetie van Zacharia 8:20-23 (HSV):
20 Zo zegt de HEERE van de legermachten: Er zullen weer volken komen en inwoners van veel steden.
21 De inwoners van de ene stad zullen gaan naar die van de andere en zeggen: Laten we meteen gaan om het aangezicht van de HEERE gunstig te stemmen, om de HEERE van de legermachten te zoeken; ík zal ook gaan 3).
22 Dan zullen veel volken 4) komen en machtige heidenvolken 5), om de HEERE van de legermachten in Jeruzalem te zoeken en om het aangezicht van de HEERE gunstig te stemmen.
23 Zo zegt de HEERE van de legermachten: In die dagen zal het gebeuren dat tien mannen uit alle talen van de heidenvolken, vastgrijpen, ja, de punt van de mantel van een Joodse man zullen zij vastgrijpen, en zeggen: Wij gaan met u mee, want wij hebben gehoord dat God met u is 6).
1) Dat betreft dus de gehele wereldbevolking.
2) Uw aangezicht = de aanwezigheid van God in de tempel. Ze komen dus naar Jeruzalem.
3) Dit is een prachtig beeld van mensen die elkaar opwekken om op bedevaart naar Jeruzalem te gaan.
4) Het woord ammîm betekent: verbonden volken.
5) Het woord ḡōwyim (gojim) betreft alle volken op de aarde behalve het volk Israël.
6) De gidsen voor al die groepen pelgrims zullen Joden zijn!
Vers 4b: en Ú aanbidden voor Uw aangezicht
Je leest er zo gemakkelijk overheen, maar wat hier gezegd wordt is dat alle volken van deze wereld voor Gods aangezicht zullen komen om Hem te aanbidden. Voor Zijn aangezicht – dat betekent Zijn nabijheid – dus de tempel in Jeruzalem, waar God dan weer zal wonen. Er zal dus een wereldwijde bedevaart naar Jeruzalem op gang komen, zoals ook de profeet Zacharia tot in het detail profeteert.
Die bedevaarten in het Messiaanse Rijk vinden we voorzegd in Zacharia 8:20-23 (Zie vers 4) en ook in Zacharia 14:16, 17, 20 en 21 (HSV):
16 Het zal geschieden dat al de overgeblevenen van alle heidenvolken 1) die tegen Jeruzalem zijn opgerukt, van jaar tot jaar zullen opgaan om zich neer te buigen voor de Koning, de HEERE van de legermachten, en om het Loofhuttenfeest te vieren.
17 Het zal geschieden dat er geen regen zal vallen op hem die uit de geslachten van de aarde 2) niet zal opgaan naar Jeruzalem om zich voor de Koning, de HEERE van de legermachten, neer te buigen.
20 Op die dag zal op de bellen van de paarden staan: Heilig Voor De Heere. En de potten in het huis van de HEERE zullen zijn als de sprengbekkens voor het altaar.
21 Ja, al de potten in Jeruzalem en in Juda zullen voor de HEERE van de legermachten heilig zijn, zodat allen die willen offeren, zullen komen en ervan nemen om erin te koken 3). Op die dag zal er geen Kanaäniet 4) meer zijn in het huis van de HEERE van de legermachten.
1) De profeet Zacharia spreekt over het restant van de wereldbevolking dat de grote oordelen van God zal overleven.
2) De profetie betreft duidelijk de gehele wereldbevolking. Elk volk dat weigert God naar behoren te dienen en daarom geen delegatie naar Jeruzalem stuurt, wordt regenval onthouden, waardoor er hongersnood uitbreekt.
3) De pelgrims zullen keukens ter beschikking worden gesteld om daar zelf te kunnen koken. Het lijkt er zelfs op dat hen gratis voedsel ter beschikking zal worden gesteld.
4) Een ander woord voor koopman. Er zal dus geen ‘commercieel circus’ ontstaan in Jeruzalem.
En Jesaja 45:23 (HSV):
Ik heb gezworen bij Mijzelf – uit Mijn mond is in gerechtigheid een woord uitgegaan en het zal niet terugkeren – dat voor Mij elke knie zich zal buigen, elke tong bij Mij zal zweren.
En Romeinen 14:11 (HSV):
Want er staat geschreven: Zo waar als Ik leef, zegt de Heere: Voor Mij zal elke knie zich buigen, en elke tong zal God belijden.
Vers 4c: immers Uw rechtmatige oordelen zijn tot uitvoering bevolen.
Dat wil zeggen dat Gods wetten in het Messiaanse Rijk aan de gehele wereld zullen worden opgelegd.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 5: Daarna zag ik weer een visioen en zie toch!: (Gods) heilige woonplaats – de tabernakel van de getuigenis in de hemel – was al geopend.
De heilige woonplaats van God – de hemelse tempel – was al eerder geopend, namelijk in Openbaring 11:19. Dat duidt de beginfase aan van het vertrek van God naar de aarde. Ook nu is Hij nog niet vertrokken, want eerst moeten de laatste zeven plagen aan de zeven aartsengelen overhandigd worden.
De omschrijving de tabernakel van de getuigenis is al oud. Hij wordt genoemd in Exodus 38:21, Numeri 17:7 en 18:2. De woorden van de getuigenis ontleende de tabernakel aan de twee stenen tafelen in de ark van het Verbond, waar de heilige wet van God op geschreven stond 2). Rond de verwoesting van de tempel door koning Nebukadnezar verdween de ark van deze aarde. Pas in Openbaring 11:19 wordt ons onthuld waar die gebleven is: in de hemelse tempel, het Vaderhuis. En, in overeenstemming met de oude traditie wordt de plaats in Gods heilige woonplaats, waar die ark bewaard wordt, de tabernakel van de getuigenis genoemd 3).
_________________________________________________________________________________________________
Vers 6a: Toen verlieten de zeven engelen, die de zeven plagen waren toegewezen, (Gods) heilige woonplaats.
De zeven aartsengelen verlaten nu Gods woning, waar ze kennelijk de macht ontvangen hebben de laatste oordelen uit te voeren. Van nature hebben aartsengelen die macht niet, maar in deze laatste fase van de Grote Verdrukking kunnen ze zelfs de scheppingsorde aantasten. Hun daadwerkelijke vertrek naar de aarde vinden we in Openbaring 16:1.
Vers 6b: Zij hadden zich gehuld in stralend en smetteloos linnen en op borsthoogte omgord met gouden gordels.
Het is voor het eerst dat de zeven aartsengelen deze kleding dragen. We moeten wellicht denken aan galakleding. Op zich past dat natuurlijk heel goed bij het gewicht van de taken die de zeven aartsengelen nu moeten uitvoeren: de finale van Gods overwinning.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 7: Eén van de vier levende wezens gaf aan de zeven hoge engelen zeven gouden schalen die gevuld waren met de toorn de hoge God Die leeft tot in alle eeuwigheid.
De vier levende wezens zijn cherubs die de troonwagen van God dragen. Eén van hen geeft nu elk van de zeven aartsengelen een gouden schaal die gevuld is met de toorn van de hoge God en daarmee is de opdracht gegeven om de laatste zeven oordelen op aarde uit te voeren. De schalen van Gods toorn komen van God zelf via één van de levende wezens. Dat is niet zo maar een stukje symbolische franje, maar een essentieel onderdeel van de taak die de aartsengelen wacht. Want deze laatste oordelen zijn van een dusdanige hevigheid dat ze de macht van de aartsengelen te boven gaan. Die macht berust bij God en bij niemand anders. Ze worden dus met extra vermogens begiftigd.
_________________________________________________________________________________________________
Vers 8: En (Gods) heilige woonplaats was gevuld met rook uit de Heerlijkheid van de hoge God en vanwege Zijn wondermacht. Niemand kon de heilige woonplaats binnengaan, totdat de zeven plagen van de zeven hoge engelen voleindigd waren.
Ook hier is de essentie van Gods wezen niet zichtbaar, maar wordt Hij omhuld door rook of een wolk die Hem afschermt voor aardse ogen. Geen mens kan immers God zien en leven!
_________________________________________________________________________________________________
Deze studie is niet meer dan een uittreksel met beperkte inhoud. Voor een veel uitgebreider bespreking verwijzen we naar:
De Openbaring van Jezus Christus door GertA. van de Weerd.
Copyright: Gert A. van de Weerd; PMI Boeken
